-
by krzysko
Od 2012 roku polskie prawo umożliwia odstąpienie od karania osób posiadających niewielkie ilości narkotyków na własny użytek, co reguluje art. 62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Kluczowym problemem pozostawał brak jasno określonych wartości granicznych tych substancji, wskazujących, co można uznać za „nieznaczną ilość”. Skutkowało to nierównym stosowaniem prawa i rozbieżnościami w decyzjach prokuratur w całym kraju.
Dotychczasowy problem i potrzeba wytycznych
Nieprecyzyjne określenie pojęcia „nieznacznej ilości” powodowało, że w podobnych sytuacjach osoby z różnych regionów Polski były traktowane inaczej. Już na etapie wprowadzania art. 62a w 2011 roku Polska Sieć Polityki Narkotykowej apelowała o ustalenie klarownych limitów dla poszczególnych narkotyków. W kolejnych latach organizacje pozarządowe i eksperci systematycznie zgłaszali podobne postulaty.
Wspólny wniosek organizacji społeczeństwa obywatelskiego
W czerwcu 2025 roku Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Fundacja Polska Sieć Polityki Narkotykowej, Amnesty International Polska oraz Stowarzyszenie Monar złożyły do Prokuratora Generalnego wniosek o opracowanie wytycznych do stosowania art. 62a. Głównym postulatem było stworzenie tabeli wartości granicznych środków odurzających oraz substancji psychotropowych, które można uznać za ilości nieznaczne, przeznaczone na własny użytek.
Wniosek ten wsparły liczne organizacje oraz eksperci, co podkreślało powszechne oczekiwanie na jasne zasady w tym zakresie.
Kroki podjęte przez Prokuratora Generalnego i Ministerstwo Sprawiedliwości
Pod koniec 2025 roku Prokurator Generalny Waldemar Żurek poinformował o podjęciu działań na rzecz wypracowania tych wartości. Zaapelował o opinię Komendanta Głównego Policji oraz zobowiązał Instytut Wymiaru Sprawiedliwości do zebrania i analizy niezbędnych danych.
Cel tych działań to stworzenie rozwiązań, które zapewnią bardziej jednolite stosowanie przepisów, przy jednoczesnym zachowaniu skuteczności w walce z przestępczością narkotykową.
Znaczenie wprowadzenia wartości granicznych dla posiadania narkotyków
- Jasność prawa: okrojenie wątpliwości interpretacyjnych dotyczących pojęcia „nieznacznej ilości”
- Równość wobec prawa: jednolite kryteria stosowane we wszystkich regionach Polski
- Skuteczność wymiaru sprawiedliwości: ułatwienie podejmowania decyzji przez prokuratorów i sądy
- Ochrona praw obywateli: zmniejszenie ryzyka nieuzasadnionych kar za posiadanie niewielkich ilości na własny użytek
Podsumowanie
Zapowiedziane przez Prokuratora Generalnego działania to krok w stronę uporządkowania i ujednolicenia stosowania art. 62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Określenie wartości granicznych dla posiadania narkotyków na własny użytek ma na celu wyeliminowanie dotychczasowych rozbieżności i zapewnienie bardziej sprawiedliwych oraz przewidywalnych decyzji. Wprowadzenie takich wytycznych jest oczekiwane przez środowiska prawnicze, organizacje pozarządowe i osoby poszukujące jasnych informacji na temat swoich praw i obowiązków.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Co oznacza „nieznaczna ilość” narkotyku?
Dotychczas pojęcie to nie miało jednoznacznej definicji. Nowe wytyczne mają wprowadzić konkretne wartości graniczne dla poszczególnych substancji.
Kto będzie decydował o tych wartościach?
Prokurator Generalny we współpracy z instytucjami takimi jak Instytut Wymiaru Sprawiedliwości oraz Komenda Główna Policji opracują tabele wartości granicznych.
Jakie są skutki wprowadzenia tych wartości dla osób posiadających narkotyki na własny użytek?
Wprowadzenie jasnych limitów ułatwi prokuratorom i sądom ustalenie, kiedy można zastosować odstąpienie od karania zgodnie z art. 62a, co może ograniczyć liczbę niepotrzebnych postępowań karnych.
Czy te zmiany oznaczają legalizację narkotyków?
Nie. Przepis umożliwia jedynie odstąpienie od karania za posiadanie niewielkich ilości na własny użytek, nie legalizuje ani nie decriminalizuje narkotyków.
